Naar inhoud

Erfgoed

Villa Snoeck

Stationsstraat 69, Aalter

Dit gebouw is genoemd naar Joseph Jean Snoeck, een Gents geneesheer die hier aan het eind van jaren 1830 kwam wonen. Tijdens de crisisjaren 1847 – 1848 verrichtte hij uitstekend werk als arts. Hij was burgemeester van 1848 tot 1853 en van 1861 tot 1866. Deze man lag in 1852 aan de basis van de eerste Aalterse reglementen over bouwen en verbouwen en de publieke gezondheid. Onder zijn beleid werd er een weeshuis en een meisjesschool in Aalter opgericht en kwam er een gemeenteschool in Sint-Maria-Aalter. Tijdens zijn tweede ambtstermijn maakte hij werk van de bestrating van verschillende wegen. Om de kosten daarvoor te betalen werd tol geheven. Waar nu jeugdcentrum Kadans staat, lagen vroeger de magazijnen van de ijzerhandel Snoeck. De open ruimte en het groen in het centrum zijn overblijfselen van de vroegere tuinen die de begoede burgers rond hun woning aanlegden. 

Roelandtshuis

Stationsstraat, Aalter

Dit herenhuis met omringde tuin dateert uit 1774. Het gebouw is opgetrokken volgens het classicistische type van een dubbelhuis met een beschilderde lijstgevel. Het eerste huis werd gebouwd en bewoond door Pieter Roelandts, baljuw van het Land van de Woestijne. Het tweede was van zijn zoon Jean-Baptist, griffier van Woestijne en later in de Franse tijd lid van de municipale raad van Aalter. Let vooral op de prachtige deuromlijstingen en het zonnesymbool in de bovenlichten.

Marktplein en kiosk

Markt, Aalter

Op de verkeersvrije Markt is het steeds gezellig vertoeven in een van de bruisende horecazaken.

Centraal op de Markt staat een muziekkiosk, opgericht in 1908, naar een ontwerp van Cyriel Vanaverbeke. In de onderbouw wordt de weegschaal van de vroegere botermarkt bewaard. De kiosk staat trouwens op de plaats van het vroegere zogenaamde boterkot. De gietijzeren constructie wordt bedekt door een koperen, zeshoekig dak met torenhelm en windwijzer. In 1986 kreeg de kiosk een grondige restauratiebeurt door de Aalterse meester-restaurateur en kunstsmid Omer Loontjens.

't Vrijhof

Bellemstraat 18, Aalter

’t Vrijhof is een vroegere tweegezinswoning in het dorpscentrum.  Het hoevetype en de algemene bouwkenmerken van het woonhuis vertonen het traditionele karakter van de Oost-Vlaamse plattelandsarchitectuur in de 18de eeuw, nauw aansluitend bij de Meetjeslandse hoevebouw.

Uit historisch onderzoek blijkt dat de woningen deel uitmaakten van het zogenaamde Vrijhof, een van de talrijke goederen van Pieter Roelandts, baljuw van Aalter van 1742 tot 1768. In de jaren zestig van de vorige eeuw is er door de laatste privé-eigenaars één woning van gemaakt.

Naast deze hoeve staat een beeld in polyester, een symbolische voorstelling van Toerisme, ontworpen en vervaardigd door de Aalterse kunstenaar Cyr Frimout.

Duiventorens

De deelgemeente Bellem telt op haar grondgebied nog drie oude duiventorens namelijk:

- bij de kasteelhoeve langs de Mariahovelaan
- bij de Spildoornhoeve aan het kanaal
- bij de vroegere kasteelhoeve aan de Bellemdorpweg (hoeve kasteel Stuivenberg)

De eerste twee staan op private eigendom en zijn bijna niet of helemaal niet zichtbaar vanop de openbare weg. De domeinen zijn evenmin toegankelijk. De derde hoort bij een restaurant.

Vanaf de Middeleeuwen en gedurende de daarop volgende eeuwen was het houden van duiven een privilege of voorrecht van de adel. De kasteelheren en kloosterlingen lieten op hun (kasteel)hoeven speciale torens met duiventillen bouwen. De onderhorigen moesten instaan voor het voederen en het verzorgen van de dieren. Het lekkere vlees van de jonge duiven was echter niet voor de boer bestemd, maar kwam op de feesttafels van de heren.

De toren aan de Bellemdorpweg, aan de site van restaurant ‘Den Duyventooren’, en die op de Spildoornhoeve zijn vierkant en hebben trapgeveltjes aan het zadeldak. Dergelijke torens hadden ook een functie als opslagplaats.

De toren langs Spildoorn bevindt zich op het vroegere Sint-Filipsfort, waardoor historici vermoeden dat hij aanvankelijk als uitkijktoren dienst deed.

De toren van Mariahove is rond en heeft een achtkantige spits met leien dak en een windwijzer met duif. De toren is mogelijks gebouwd in de 16de eeuw. In de iets lager gelegen benedenverdieping zou vroeger de gevangenis van de heerlijkheid Bellem en Schuervelde zijn geweest.

Artemeersmolen

Artemeersstraat 14, Poeke

De Artemeersmolen is een ronde stenen korenwindmolen, zonder gaanderij, gebouwd op een molenberg. Hij staat op de grens van Oost- en West-Vlaanderen, dicht bij de gemeentegrens van Poeke en Kanegem. De molen is te bezichtigen en te bezoeken als hij in werking is (voor contact, zie de hieronder vermelde website).

De molen werd in 1810, vermoedelijk door Karel Wibo, opgetrokken als opvolger van de vroeger nabij gelegen houten Eekhoutmolen in Kanegem. Nu is de molen eigendom van Solange Goeminne - Van der Schueren uit Zulte. De Artemeersmolen was oorspronkelijk zowel een olie- als korenmolen. Het oliewerk werd rond 1914 verwijderd. In oktober 1918 werd de molen zwaar beschadigd door het oorlogsgeweld van het vertrekkende Duitse leger.

Tot in 1975 lag op het gelijkvloers een Ruston-dieselmotor voor de aandrijving van de mechanische maalderij. Deze werd toen als schroot verkocht. Een korte periode is de molen eerst als restaurant en daarna als privé-woning gebruikt geweest. De restauratie van de molen, door de broers van Peel uit Gistel, dateert van 1975-1976. Bij ministerieel besluit van 1985 werden de molen en de omgeving, omwille van hun historische en de industrieel-archeologische waarde, beschermd.

Meer info, foto's en bibliografie: http://www.molenechos.be/molen.php?AdvSearch=154

De molen is eigendom van beroepsmolenaar Mike Ekelschot uit Gent.

Nieuws

Overzicht