Naar inhoud

Vrijwilligerswetgeving

Vrijwilligerswet?

Deze wet regelt alle belangrijke aspecten van het vrijwilligerswerk: de definitie, de onkostenvergoedingen, het vrijwilligerswerk door personen met een uitkering, het verzekeren van vrijwilligers…

Vrijwilligerswerk?

Vrijwilligerswerk is een activiteit die uitgevoerd wordt door een vrijwilliger binnen een organisatie. Je bent m.a.w. dus een vrijwilliger als je je (al dan niet occasioneel) actief inzet voor een organisatie, je er geen geld mee verdient en niemand je verplicht dat te doen. Indien je enkel deelneemt aan de activiteit van een vereniging, dan word je als deelnemer (en niet als vrijwilliger) beschouwd. Let op: de vrijwilligerswet beschermt enkel de vrijwilligers, niet de deelnemers. Je mag vrijwilliger zijn in zoveel organisaties als je zelf wil.

Wie?

Iedereen vanaf 16 jaar (of het jaar waarin je 16 wordt) mag vrijwilliger zijn. Je kunt enkel een vrijwilliger zijn in organisaties met rechtspersoonlijkheid:

  • de private rechtspersonen zoals vzw’s, stichtingen...
  • de publieke rechtspersonen zoals OCMW, gemeente, provincie, instellingen van openbaar nut...

of in organisaties zonder rechtspersoonlijkheid:

  • de feitelijke verenigingen zoals een oudercomité, een buurtcomité, de lokale afdeling van een grotere organisatie…

Je mag geen vrijwilliger zijn in een organisatie die enkel uit is op het maken van winst, bijvoorbeeld een fabriek, een café…

Aansprakelijkheid en verzekering?

Bepaalde vrijwilligers zijn niet burgerrechtelijk aansprakelijk (BA) voor fouten tijdens het vrijwilligerswerk. M.a.w., als je een fout maakt als vrijwilliger, waarbij je iemand anders schade hebt toegebracht, dan zal je organisatie die schade op zich nemen. Schade aan jezelf of je eigen spullen valt hier niet onder. Ook herhaaldelijke, zware of opzettelijke fouten worden hierdoor niet gedekt. Deze bescherming geldt voor een vzw, een koepelorganisatie en haar afdelingen of een openbare organisatie. Deze organisaties zijn dan ook wettelijk verplicht om een verzekering BA af te sluiten. Feitelijke verenigingen (zonder koepel of personeel in dienst) zijn niet wettelijk verplicht om zich te laten verzekeren voor BA, maar toch is zo’n verzekering ten zeerste aan te raden: zit je in een vereniging zonder verzekering, dan moet je zelf opdraaien voor de fouten die je maakt. Sinds 1 juli 2007 biedt het provinciebestuur een gratis verzekering vrijwilligerswerk aan. Deze omvat BA, rechtsbijstand en lichamelijke ongevallen. Ze wordt aan organisaties met en zonder rechtspersoonlijkheid aangeboden, enkel openbare besturen komen niet in aanmerking. Erkende organisaties kunnen maximum 100 gratis vrijwilligersdagen bekomen. 1 vrijwilligersdag staat voor een verzekering van 1 vrijwilliger voor 1 dag.

Onkostenvergoeding?

Je organisatie kan zelf beslissen of ze onkosten vergoedt of niet. Als je organisatie kiest om je kosten terug te betalen, kan dat op 2 verschillende manieren:

  • of je krijgt een vast overeengekomen bedrag van je organisatie. Je moet hiervoor geen bewijs van je kosten afgeven. De hoogte van dat bedrag kan verschillen per activiteit. Het maximumbedrag is 32,71euro per dag en 1.308,38 euro per jaar (in 2013).
  • Of je organisatie betaalt je de kosten terug die je hebt gemaakt en waar je een bewijs van hebt, bijvoorbeeld: je krijgt je maaltijd terugbetaald als je het bewijsje afgeeft bij je organisatie.

Je mag deze twee manieren niet door elkaar gebruiken. Er is echter 1 uitzondering: indien je opteert voor een vast bedrag, dan kunnen de reële vervoerskosten terugbetaald worden (met een maximum van 0,3456 euro/km). Dat systeem geldt ook als je met de fiets en de trein rijdt. Indien je de maximumbedragen niet overschrijdt, moet je geen belasting betalen op je onkostenvergoedingen.

Informatieplicht?

Als je als vrijwilliger start, moet je organisatie je dit laten weten: het doel van je organisatie, het soort organisatie, de afgesloten verzekeringen, de regelingen i.v.m. onkostenvergoeding en dat jij je als vrijwilliger moet houden aan de geheimhoudingsplicht. Je organisatie mag zelf kiezen op welke manier ze je deze informatie geeft.

Meer info

Relevante info