Naar inhoud

Kraenepoel

 


Schaatsen op de Kraenepoel

Wanneer de vijver dichtgevroren is, kan er geschaatst worden op de Kraenepoel. Dit is onder strikte voorwaarden en op eigen risico. IJsmeesters controleren steeds de dikte van het ijs (min. 8-10 cm dik) en geven advies.

We houden je op deze pagina, de homepagina, social media en nieuwsberichten op de hoogte of je mag schaatsen.

Update 27 januari 2017

Er mag NIET geschaatst worden op de Kraenepoel. De dooi is ingezet.

 


Geleide wandelingen

Vanwege de rust die het gebied nodig heeft, is een volledige vrije toegankelijkheid van het gebied niet mogelijk. De vogelkijkwand aan de kleine Kraenepoel is bereikbaar vanaf de Lotenhullestraat. Op geregelde momenten worden geleide wandelingen georganiseerd. De wandelingen kunnen aangevraagd worden bij het gemeentebestuur.

Geschiedenis

De Kraenepoel is de laatste van tientallen veldvijvers waarmee in de Middeleeuwen het Bulskampveld, het uitgestrekte heideveld van Aalter tot Brugge, bezaaid was. De andere veldvijvers zijn allemaal leeggelaten. De veldvijvers ontstonden in de 13de eeuw door het steken van turf. De overgebleven putten werden later gebruikt om vis in te kweken. Voor het beheer als visvijver was de aanleg van een leegloop- en overloopconstructie in de Kraenepoel nodig.

De Kraenepoel vindt vermoedelijk zijn oorsprong als voormalige veldsteenwinning of turfwinningsgebied in het middeleeuwse Bulskampveld, een open boslandschap met een mozaïek van heide, bos,…. Toen de economische activiteiten in de loop van de 17de eeuw afnamen, vervaagden de contouren geleidelijk aan en vanaf de tweede helft van de 18de eeuw werd het omliggende heidelandschap ontgonnen en omgezet in landbouwgrond of bos.

In het begin van de 19de eeuw kreeg de Kraenepoel zijn huidige vorm. De aanleg van een dijk en een leegloopconstructie lieten toe om de vijver als visteeltvijver te beheren. Door deze inrichting vervaagden diverse aspecten van het vroegere ven- en heidelandschap, terwijl een reeks heide- en venplanten zich toch konden blijven handhaven in de vijver. De combinatie van de cultuurhistorische oorsprong en het voorkomen van kensoorten van voedselarme, zwakgebufferde wateren zorgen voor de huidige unieke status van het gebied. Twee belangrijke gebeurtenissen in de 20ste eeuw zijn de aanleg van Villa Kraenepoel in 1902 op de oostelijke landtong en het opwerpen van een scheidingsdam tussen de zuidelijke en de noordelijke vijverhelft in 1957.

De sterke toename van voedingsstoffen (fosfaten, nitraten) in het water, verkaveling van het omliggende landschap en het wegvallen van het visbeheer zijn de oorzaak van de afbraak van de Kraenepoel in de tweede helft van de 20ste eeuw. Eind jaren negentig probeerden ambitieuze herstelmaatregelen in het kader van een Europees Life-project deze tendens te keren en terug een matig voedselrijke zoetwaterplas te creëren. Sinds 2002 zijn het gemeentebestuur Aalter en het Agentschap voor Natuur en Bos beide eigenaar van de zuidelijke helft. De noordelijke helft is eigendom van een privé-eigenaar.

Omwille van de aanwezige cultuurhistorische elementen en zijn geschiedenis, van vengebied over veldvijver tot visvijver, is de Kraenepoel beschermd als landschap.

Toename fauna door drooglegging

Deze geschiedenis maakt van de Kraenepoel een uniek gebied; de kensoorten van het oorspronkelijk voedsel- en kalkarme milieu van de heidelandschappen zijn nog aanwezig. Ondanks de teloorgang van dat milieu kon de zaadvoorraad toch bewaard blijven en zijn er kansen op herstel. In juni 2014 startte het leegpompen van het zuidelijk gedeelte van de Kraenepoel. Ongeveer om de vijf tot tien jaar wordt deze vijver drooggelegd. Dit moet ervoor zorgen dat de biodiversiteit, de variatie aan vissen en waterplanten, vergroot.

Na droogleggingen is er steeds een sterke toename van overwinterende watervogels in de Kraenepoel, zoals wilde eend, tafeleend, meerkoet, slobeend, kuifeend, smient en de krakeend. Ook het aantal broedgevallen van kleine plevier, kievit, kuifeend, zomertaling, geoorde fuut, woudaapje, dodaars en ijsvogel stegen aanzienlijk. Deze diersoorten profiteren duidelijk van de drooglegging.

Beheersplan

Met het oog op het uitvoeren van de beheersdoelstellingen werd een beheersplan voor de Kraenepoel opgemaakt. Het beheerplan is geldig voor een duur van 27 jaar. Binnen dit landschapsbeheerplan wordt een streefbeeld bepaald voor ecologie, landschap en cultuurgeschiedenis.

  • Het ecologische streefbeeld voor de Kraenepoel is een zwak gebufferde ondiepe vijver met helder water. De vijver wordt gekenmerkt door een geleidelijke, aflopende zandige oever met een kenmerkende Oeverkruidvegetatie. De kenmerkende soorten van deze vegetatie kunnen slechts overleven in water met lage hoeveelheden aan voedingsstoffen. Het heldere water biedt kansen aan een goed ontwikkelde onderwatervegetatie en een door snoek uitgebalanceerde visfauna.
  • Aangezien Oeverkruidvegetaties pioniersvegetaties zijn, is een zandige, geleidelijke en in de zomer droogvallende oever van groot belang. Een laag zomerpeil, weinig schaduw en weinig bladval zijn bijkomende vereisten. De actuele zeldzaamheid van dergelijke vegetaties in Vlaanderen en de bescherming van dit habitattype binnen de habitatrichtlijn, vormen de basis voor deze keuze.

Landschappelijk en cultuurhistorisch wordt het volgende streefbeeld naar voor geschoven:

  • behoud van karakteristieke historische waarden uit het begin van de 19de eeuw: de dijk met de beukendreef rond de vijver, de veldstenen muurtjes ter versteviging van de oever, de omgevende bossen met hun drevenpatroon en in rabatten gelegde percelen (langwerpige ophogingen tussen greppels), de afwateringssleuven en –slootjes in en rond de Kraenepoel, de leegloop-  en overloopconstructie en het beheer als visteeltvijver.
  • behoud van cultuurgeschiedkundige en esthetische elementen van het landschap van latere datum. De villa dateert van het begin van de 20ste eeuw en moet omwille van architecturale en esthetische argumenten behouden worden in zijn huidige toestand .
  • het verwijderen of bufferen van esthetisch en visueel storende elementen van het landschap. De dam die de Kraenepoel in twee helften verdeelt, is een storend landschapselement.

Praktisch

Wegen en domeinen

Europalaan 22
9880 Aalter

tel. 09 325 22 00
fax 09 325 22 40
Domeinen Wegen E-loket

Meer info

Relevante info