Naar inhoud

Gezonde voeding & beweging

Een derde van de Vlamingen heeft overgewicht, dat is enorm veel. En de cijfers blijven stijgen. Gezonde voeding en beweging zijn twee belangrijke pijlers in de strijd tegen zwaarlijvigheid en obesitas. Overgewicht houdt immers heel wat risico's voor de gezondheid in.

De meest gebruikte maat voor zwaarlijvigheid is de Body Mass Index (BMI). Deze wordt berekend door het gewicht (in kilogram) te delen door het kwadraat van de lengte (in meter). Met dit cijfer kan men snel een inschatting maken of men zich zorgen hoeft te maken over zijn of haar gewicht. Volgende categoriën dienen hiervoor gebruikt te worden:

  • minder dan 18,5: te licht;
  • 18,5 - 25: ideaal gewicht voor een gezond persoon;
  • 25 - 30: overgewicht, te zwaar: actie is nodig om erger te voorkomen;
  • 30 - 40: zwaarlijvig, obesitas: dringend actie ondernemen;
  • meer dan 40: zeer zwaar overgewicht, onmiddellijk actie ondernemen omwille van hoog sterfterisico.

Een hoog BMI verhoogt het risico op heel wat klachten als gewrichts-, hart- of longklachten, suikerziekte, hoge bloeddruk,... In de meeste gevallen van overgewicht die voor de gezondheid schadelijk zijn, kunnen zowel de arts als de patiënt al op het oog zien dat een persoon lijdt aan zwaarlijvigheid.

Oorzaken

Zwaarlijvigheid is over het algemeen een resultaat van een combinatie van factoren. Een aantal mogelijke factoren zijn:

Hoewel sommige mensen misschien een genetische tendens tot zwaarlijvigheid hebben, is het pas met de vermindering van fysieke activiteit en een beweging naar hoogcaloriediëten van de moderne maatschappij dat obesitas wijdverspreid is geworden.

Problemen

Mensen met obesitas hebben vaak last van hun zwaarlijvigheid. Ze kunnen door het extra gewicht vaak moeilijker lopen en bewegen. Dit belemmert hen vervolgens in het verhogen van hun activiteitenniveau teneinde gewicht te verliezen.

Complicaties

De belangrijkste gezonheidsproblemen die in verband gebracht worden met overgewicht zijn:

Gezond eten en bewegen

Een eerste stap in de richting van een gezonde levenswijze kan je zetten door gezond te eten en voldoende te bewegen.

Je kan zelf aan de slag door een gezonde maaltijd samen te stellen op basis van de voedingspiramide.

De groene basis: om te verzadigen
De basis van een gezonde maaltijd wordt gevormd door volkorenproducten, (zilver)vliesrijst, peulvruchten, pasta, aardappelen, groente en fruit. Deze voedingsmiddelen moet u dagelijks in rijkelijke hoeveelheden eten. Ze geven u een verzadigd gevoel en leveren koolhydraten die voor energie zorgen, evenals vezels, vitaminen, mineralen en sporenelementen. De levensmiddelen in het groene gebied hebben een relatief laag caloriegehalte en een hoog verzadigingseffect.

Het gele midden: om te genieten
In het midden van de piramide vindt u (magere) zuivelproducten, vlees, vis en eieren. Ze vormen een aangename en smakelijke aanvulling op de levensmiddelen uit de groene basis van de piramide en bevatten belangrijke voedingsstoffen zoals kalium en jodium. Ze leveren het lichaam bovendien het noodzakelijke eiwit, dat verantwoordelijk is voor de continue opbouw van de lichaamscellen. Voor de levensmiddelen in het gele gebied geldt: kwaliteit in plaats van kwantiteit - het aandeel moet ongeveer de helft bedragen van de hoeveelheid levensmiddelen in het groene gebied. Genieten mag, maar met mate.

De rode top: om te verfijnen
De top van de piramide bestaat uit belangrijke levensmiddelen als plantaardige oliën, kook- en bakvet en noten. Heerlijk om de maaltijd mee te verfijnen, maar deze voedingsmiddelen bevatten relatief veel calorieën, dus wees spaarzaam in gebruik. Kies bij voorkeur plantaardige oliën, want die bevatten essentiële vetzuren en vitamines. Een maaltijd geheel zonder vet samenstellen is niet verstandig, want vet is nodig om in vet oplosbare vitamines op te nemen. Wel is het raadzaam attent te zijn op verborgen vet, vooral in dierlijke producten. Bepaalde typen worst en kaas en veel bewerkte voedingsmiddelen, zoals pizza, soep en pudding, bevatten een hoog gehalte aan verborgen vetten.

Overigens: niet vergeten te drinken!
Bij een gezonde en uitgebalanceerde voeding hoort ook: veel drinken. Dagelijks verliest het lichaam 1,5 tot 2 liter vocht. Om deze hoeveelheid te vervangen moet u dus minstens 2 liter calorievrij vocht per dag drinken - bij voorkeur in de vorm van (mineraal)water. Ter afwisseling kunt u (kruiden)thee zonder suiker of zwarte koffie nemen. Koffie, thee of alcoholische dranken kunt u beter in kleine hoeveelheden drinken, aangezien de werkzame stoffen juist vocht aan het lichaam onttrekken.

Voldoende bewegen

Meer stappen zetten is een eenvoudige manier om dag in dag uit meer te bewegen. En door voldoende te bewegen loop je een pak minder risico op overgewicht en hart- en vaatziekten.

Onderzoek wijst uit dat 10 000 stappen per dag een ideaal streefdoel is.

  • Zonder speciale inspanningen zet een mens gemiddeld 6 000 stappen per dag.
  • 4 000 extra stappen per dag komt neer op een half uurtje beweging.
  • Als je geen tijd hebt om te sporten, kun je stappen makkelijk in de dagelijkse activiteiten inbouwen, bijvoorbeeld door vaker een glaasje water te halen of de trap te nemen in plaats van de lift.

Als je meer hulp wil voor een gezondere levensstijl, kan je terecht bij een diëtist die je graag begeleidt om een gezond streefgewicht te kunnen bereiken. Je kunt uit eigen beweging contact opnemen of doorgestuurd worden door je eigen huisarts.

Praktisch

Welzijnszaken

Europalaan 22
9880 Aalter
tel. 09 325 22 00
fax 09 325 22 40
Vragen over welzijn? Vragen over drugs? E-loket

Meer info

Relevante info